Kategoria wojskowa D - co w praktyce oznacza dla rezerwisty i jak uregulować swój status?

Jeżeli Twój stan zdrowia po latach uległ pogorszeniu, po którym nigdy nie odzyskałeś pełnej sprawności, a w ewidencji wojskowej wciąż masz kategorię wojskową A, być może kwalifikujesz się do jej aktualizacji i zmiany na kategorię D lub E.

Kategoria wojskowa D - definicja i skutki prawne

Zgodnie z przepisami Ustawy o obronie Ojczyzny, orzeczenie kategorii wojskowej D oznacza, że komisja uznała daną osobę za niezdolną do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Co ta ustawowa definicja gwarantuje w praktyce?

Obywatel, któremu przyznano tę kategorię, zostaje przeniesiony do rezerwy pasywnej (jak każdy po pierwszej kwalifikacji), jednakże nie jest powoływany na obowiązkowe ćwiczenia wojskowe w czasie pokoju. Posiadanie kategorii D stanowi zatem formalną ochronę przed nagłym, kilkutygodniowym przerwaniem pracy zawodowej i obowiązków rodzinnych w celu uczestnictwa w ćwiczeniach wojskowych. Ustawa zostawia jednak pewną swobodę. Jeśli osoba z kategorią D z własnej woli zechce służyć w Wojskach Obrony Terytorialnej, ma prawo ubiegać się o przydział na ściśle określone dla tej kategorii stanowiska.

Sytuacja prawna ulega zmianie w przypadku ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny. Osoba z orzeczoną kategorię D wciąż podlega wówczas obowiązkowi służby. Należy jednak zaznaczyć, że w takich realiach osoby te nie są kierowane do bezpośrednich działań na froncie, lecz powołuje się je zwykle do pełnienia zadań odpowiadających ich kondycji, na przykład w formacjach pomocniczych, logistyce czy obronie terytorialnej.

Dla pełnego obrazu sytuacji warto krótko wspomnieć, że całkowite wyłączenie z obowiązku służby wojskowej w jakimkolwiek jej zakresie gwarantuje dopiero kategoria E, oznaczająca trwałą i całkowitą niezdolność do służby zarówno w czasie pokoju, jak i w razie mobilizacji oraz wojny.

Jakie schorzenia uzasadniają zmianę kategorii na D?

Wojskowe komisje lekarskie orzekają w oparciu o załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, w którym zawarto rygorystyczny Wykaz chorób i ułomności. Wśród dolegliwości, które ze względu na swój przewlekły charakter uzasadniają obniżenie kategorii do poziomu D, znajdują się najczęściej choroby cywilizacyjne. Lekarze oceniają między innymi:

• Wady i choroby kręgosłupa - np. skoliozy, zesztywnienie stawów, ucisk struktur nerwowych wywołany patologiami układu ruchu;

• Choroby układu oddechowego i metaboliczne - przede wszystkim otyłość i astma;

• Problemy natury psychologicznej i psychiatrycznej - np. przedłużone reakcje adaptacyjne, lęki, depresje czy zaburzenia afektywne.

  
  

Zmiana kategorii wojskowej - jak wygląda procedura?

Kategoria przyznana podczas kwalifikacji wojskowej w wieku 19 lat nie aktualizuje się automatycznie. Aby uaktualnić swoją kategorię w ewidencji, należy zainicjować formalną procedurę, czyli złożyć wniosek. Trzeba jednak pamiętać, że sam wniosek musi być właściwie sformułowany a twierdzenia w nim zawarte poparte rzetelną dokumentacją medyczną.

Jak wspominaliśmy, formalna droga rozpoczyna się ona od złożenia wniosku za pośrednictwem Szefa właściwego Wojskowego Centrum Rekrutacji (WCR). Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające zmiany (pogorszenie) w stanie zdrowia. Osoba wezwana przed komisję jest zobowiązana do przedstawienia posiadanej dokumentacji medycznej, w tym wyników badań specjalistycznych z okresu 12 miesięcy poprzedzających badanie, choć duże znaczenie, w szczególności dla wykazania przewlekłości choroby, ma również dokumentacja historyczna, sprzed lat.

Wspieramy naszych Klientów w procedurze składania wniosków do Wojskowego Centrum Rekrutacji, a w przypadku wydania nieprawidłowych decyzji, przygotowujemy merytoryczne odwołania od orzeczeń. Naszym zadaniem jest zadbanie o to, aby prowadzona przez Państwo ewidencja wojskowa ściśle i sprawiedliwie odzwierciedlała faktyczny stan zdrowia obywatela.