Zgubiona książeczka wojskowa – czy nadal jest potrzebna i jak uzyskać duplikat?

Przez wiele lat kwestia powszechnego obowiązku obrony była dla wielu osób zagadnieniem czysto teoretycznym. Podobnie książeczka wojskowa – po otrzymaniu jej podczas kwalifikacji najczęściej trafiała do dokumentów i pozostawała nieużywana. Zmiany sytuacji geopolitycznej, w tym wojna w Ukrainie, sprawiły jednak, że temat obronności ponownie zyskał na znaczeniu. Warto przy tym pamiętać, że obowiązki związane z obroną kraju mogą dotyczyć obywateli nawet do 60. roku życia, a od momentu uzyskania książeczki często mijają dziesięciolecia.

W związku z tym pojawia się pytanie: co zrobić w przypadku jej zagubienia lub zniszczenia? Czy nadal istnieje obowiązek jej posiadania?

Dawniej: dokument o charakterze tożsamościowym

Do 2022 roku książeczka wojskowa, na podstawie przepisów obowiązujących od 1967 roku, pełniła funkcję wojskowego dokumentu tożsamości. Zawierała podstawowe dane osobowe, kategorię wojskową, informacje o przebiegu służby oraz – w razie potrzeby – potwierdzenie złożenia przysięgi. Jej posiadanie było obowiązkowe, a dokument mógł być wymagany przez organy administracji publicznej czy pracodawcę.

Obecnie: ograniczona rola dokumentu

Wejście w życie ustawy o obronie Ojczyzny w 2022 roku oraz postępująca cyfryzacja administracji publicznej znacząco zmieniły znaczenie książeczki wojskowej. Obecnie większość danych może być weryfikowana elektronicznie, co ograniczyło praktyczne zastosowanie dokumentu.

Co istotne, książeczki nie są już wydawane wszystkim osobom po kwalifikacji wojskowej. Trafiają wyłącznie do tych, którzy odbyli szkolenie wojskowe i złożyli przysięgę. Osoby zakwalifikowane do tzw. pasywnej rezerwy, które nie przeszły szkolenia, zazwyczaj nie otrzymują tego dokumentu.

Czy należy wyrobić duplikat?

Pomimo zmniejszenia znaczenia praktycznego, książeczka wojskowa nadal pozostaje dokumentem o wysokiej randze prawnej. Zgodnie z przepisami dotyczącymi dokumentów publicznych jest klasyfikowana jako dokument istotny z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa.

Osoby, którym książeczka została wydana, nadal mają obowiązek jej posiadania. Może być ona niezbędna m.in. w przypadku:

• powołania do czynnej służby wojskowej,

• ubiegania się o zmianę kategorii wojskowej,

• aktualizacji danych związanych z przebiegiem służby.

W przypadku jej utraty lub zniszczenia należy wystąpić o wydanie duplikatu.

Jak uzyskać duplikat?

Procedura jest stosunkowo prosta i obejmuje kilka kroków:

1. Właściwy organWniosek należy złożyć do Wojewódzkiego Centrum Rekrutacji właściwego dla miejsca zamieszkania. Żołnierze zawodowi zgłaszają sprawę za pośrednictwem przełożonych.

2. Forma złożenia wnioskuDokumenty można złożyć:

• osobiście,

• listownie,

• elektronicznie (z wykorzystaniem podpisu zaufanego lub kwalifikowanego).

3. Wymagane dokumentyDo wniosku należy dołączyć:

• aktualne zdjęcie,

• potwierdzenie opłaty skarbowej (28 zł).

4. Odbiór dokumentuNowa książeczka powinna zostać wydana w terminie do 30 dni. Odbiór odbywa się osobiście, po okazaniu dowodu tożsamości.

Choć znaczenie książeczki wojskowej uległo ograniczeniu, nadal pozostaje ona dokumentem obowiązkowym dla osób, którym została wydana. Warto zadbać o jej uzupełnienie lub odtworzenie zawczasu, aby uniknąć problemów w sytuacjach wymagających jej okazania.